پیش و پس از جراحی
راهنمای بیمار
از ویزیت اول تا بازگشت به کار: چه انتظاری داشته باشید، پس از عمل چه کنید و چه نشانههایی یعنی باید زودتر تماس بگیرید.
انتظارات واقعی
مسیر شما، مرحله به مرحله
-
روز نخست
ویزیت و معاینه
شرححال، معاینهٔ عصبی و بررسی تصویربرداریهای قبلی. اگر MRI یا CT دارید، حتماً همراه بیاورید — حتی اگر قدیمی باشد. در همین جلسه مشخص میشود که آیا اصلاً جراحی مطرح است یا نه.
-
یک تا دو هفته
درمان غیرجراحی
در بسیاری از موارد، دارو، فیزیوتراپی و اصلاح وضعیت بدن اولین انتخاب است. تنها در صورتی سراغ جراحی میرویم که این مسیر پاسخ ندهد یا علائم عصبی پیشرونده باشد.
-
پیش از عمل
آمادهسازی
آزمایش خون، نوار قلب و مشاورهٔ بیهوشی. داروهای رقیقکنندهٔ خون باید طبق دستور قطع شوند. از شب قبل ناشتا خواهید بود.
-
روز عمل
جراحی
بسته به نوع عمل، بین یک تا چهار ساعت. در جراحیهای ستون فقرات از میکروسکوپ و در موارد لازم از پایش عصبی حین عمل استفاده میشود تا خطر آسیب به ریشههای عصبی کمینه شود.
-
یک تا سه روز
بستری
در بیشتر جراحیهای دیسک، بیمار همان روز یا فردای عمل روی پا میایستد. کنترل درد در این مرحله جدی گرفته میشود؛ درد شدید طبیعی نیست و باید گزارش شود.
-
دو تا شش هفته
نقاهت و بازگشت
کارهای سبک اداری معمولاً پس از دو تا سه هفته، رانندگی پس از تأیید در ویزیت پیگیری، و کار سنگین یا ورزش پس از شش هفته. این بازهها تقریبی است و در ویزیت پیگیری برای شما دقیق میشود.
این زمانها میانگین است. نوع عمل، سن، وزن و بیماریهای زمینهای میتواند آنها را کوتاه یا بلند کند. برنامهٔ دقیق شما در ویزیت مشخص میشود.
پس از جراحی مغز
- پانسمان را ترجیحاً یک روز در میان تعویض کنید.
- در صورت سردرد شدید، تهوع و استفراغ، تشنج یا بروز ضعف و مشکل عصبی تازه، به پزشک اطلاع دهید.
- اگر جراحی نزدیک جلوی سر بوده، ممکن است اطراف چشم ورم کند. این ورم نیاز به اقدام خاصی ندارد و چند روز بعد برطرف میشود.
- پنج روز پس از عمل، استحمام بلامانع است. پس از هر بار استحمام پانسمان را عوض کنید.
- راه رفتن و نشستن روی صندلی از روز دوم بلامانع است و در روزهای بعد، اگر اذیت نشوید، میتوانید آن را بیشتر کنید.
- برای جلوگیری از لخته شدن خون در پاها، پاها را حرکت دهید، راه بروید و در صورت توصیه جوراب طبی (TED) بپوشید. جوراب را میتوانید هر چند ساعت یک بار ده تا پانزده دقیقه درآورید.
- اگر پیش از عمل آسپرین مصرف میکردید، مصرف آن را سه تا پنج روز پس از عمل میتوانید از سر بگیرید.
- چهار تا شش هفته رانندگی نکنید و پس از آن ابتدا مسافتهای کوتاه برانید.
- ترجیحاً تا یک ماه پس از عمل در منزل استراحت کنید.
اگر جراحی تومور هیپوفیز داشتهاید
- ادرار زیاد و تشنگی: ممکن است ادرار رقیق و زیاد شود و احساس تشنگی کنید (دیابت بیمزه). مایعات فراوان بنوشید. این حالت معمولاً گذراست و چند روز بعد بهتر میشود. گاهی قرص زیرزبانی یا اسپری DDAVP لازم است که فقط باید طبق دستور پزشک مصرف شود.
- ترشح از بینی: اگر ترشح آبکی و شفاف یا خونابهای از بینی یا ته حلق دارید، مزهٔ شوری در دهان حس میکنید، یا تب، سردرد و استفراغ دارید، فوراً به پزشک اطلاع دهید.
پس از جراحی ستون فقرات
این دستورها برای جراحی دیسک کمر و گردن، تنگی کانال و پیچگذاری است.
- پانسمان را ترجیحاً یک روز در میان تعویض کنید.
- ۱۰ تا ۱۲ روز پس از عمل برای ویزیت و کشیدن بخیهها مراجعه کنید.
- داروهای پس از ترخیص (آنتیبیوتیک، مسکن و…) را طبق دستور مصرف کنید.
- درد پا معمولاً پس از عمل برطرف میشود. ضعف و بیحسیای که از قبل در پا بوده ممکن است ادامه داشته باشد و بهتدریج بهتر شود.
- پنج روز پس از عمل، استحمام بلامانع است. پس از هر بار استحمام پانسمان را عوض کنید.
- راه رفتن و نشستن روی صندلی از روز دوم بلامانع است. برای نشستن صندلی و برای خوابیدن تخت بهتر است، و از سرویس فرنگی استفاده کنید.
- اگر کمربند طبی یا بریس تجویز شده، هنگام نشستن و راه رفتن از آن استفاده کنید.
- حرکات نرمشی پاها از روز دوم بلامانع است. برای جلوگیری از لخته شدن خون، پاها را حرکت دهید و در صورت توصیه جوراب طبی بپوشید.
- اگر پیش از عمل آسپرین مصرف میکردید، مصرف آن را سه تا پنج روز پس از عمل میتوانید از سر بگیرید.
- چهار تا شش هفته رانندگی نکنید و ترجیحاً تا یک ماه در منزل استراحت کنید.
این نشانهها را فوراً اطلاع دهید
- درد شدید و تازه در کمر یا پاها، ضعف یا بیحسی تازه
- اختلال در کنترل ادرار یا مدفوع، یا بیحسی ناحیهٔ تناسلی
- ترشح شفاف یا خونی از محل بخیه، تب، لرز، قرمزی، تورم یا سفتی زخم
- سردرد شدید
- درد، سفتی یا تورم ساق پا (نشانهٔ احتمالی لخته)
این نشانهها منتظر نوبت نمیمانند
در صورت ضعف ناگهانی دست یا پا، بیحسی ناحیهٔ زیناسبی، اختلال در کنترل ادرار، سردرد ناگهانی و شدید یا تشنج، بدون معطلی به اورژانس مراجعه کنید.
پرسشوپاسخ
پرسشهای بیماران
برای ویزیت آمادهاید؟
درخواست نوبت بدهید و در صورت داشتن MRI آن را پیوست کنید. منشی برای هماهنگی ساعت با شما تماس میگیرد.